İbrahim Edhem Efendi
Doğum Tarihi:1244/1829
Vefat Tarihi:1321/1904
Özgeçmişi

Şeyh Sadık Efendi'nin oğlu olan İbrahim Edhem Efendi, 1829 yılında Üsküdar'da Özbekler Tekkesi’nde doğmuştur. İlk tahsilini Hâce Hesnâ Hatun Mektebi’nde gören İbrahim Edhem Efendi, daha sonra babasından, amcasından ve tekkeye gelen Buharalı âlimlerden ders almıştır. Şiir yazacak kadar Türk, Arap, Fars ve Çağatay dillerine vakıf olan Ethem Efendi, Çarşambalı Arif  Efendi'den ta'lîk hattında icazet almış; ebruyu ise babasından öğrenmiştir.

Hat ve ebrunun yanı sıra doğramacılık, marangozluk, oymacılık, hakkâklık, mühürcülük, dökmecilik, matbaacılık, dokumacılık, tesviyecilik ve mimarlık gibi dallarda kabiliyet ve ihtisas sahibi olmuş; bu yüzden Hezarfen, yani bin hünerli lâkabıyla anılmıştır.

Ebruculukta kendi ismiyle anılan neftli ebruyu ıslah etmiş ve en güzel örneklerini yapmıştır. Yapmış olduğu ebrular Beyazıt'taki kâğıtçılarda ve saray nakışhanesinde çokça rağbet görmüş, eserleriyle dönemin sultanı Abdülaziz’in ilgisini çekmiş ve sultanın tanışmak istediği bir sanatkâr olmuştur. Satmış olduğu eserlerden elde ettiği geliri de dergâhın giderleri için kullanmıştır.

Dergâhtaki kuyunun suyunu kendi kendine çekmek için bir âlet yapan Edhem Efendi, 1867 Paris Sergisi'ne katılarak madalya almıştır. Aynı zamanda iyi bir okçu olan İbrahim Edhem, 93 Harbi’nde, mevkib-i hümayunda (milli tabur) komutanlık yapmıştır. Tamirat-ı âliye müdürlüğü vesilesiyle Hicaz’a gönderilen Şeyh İbrahim Ethem Efendi, Harem-i Şerif’in tamirinde de bizzat görev almıştır.

Günümüze eserlerinin az bir kısmı ulaşmış olup bu eserler de Vakıflar İdaresi'nin mülkiyetinde olan Özbekler Dergâh'ında muhafaza edilmektedir. Yaptığı eserlerin bulunduğu dolabın üzerine, kendisi tarafından tertip edilmiş, aslı Arapça olan "Nakışlar dolapta saklıdır, yapan da toprakta gömülüdür." beytinin vefatından sonra yazdırılmasını vasiyet etmiştir.

8 Ocak 1904’de yatsı namazı vakti vefat etmiş ve ertesi gün dergâhın haziresine sırlanmıştır. Vasiyet ettiği levha, kendisinin ebru talebesi olan Hattat Aziz Efendi tarafından yazılarak dolabın üzerine konmuştur.

  

Aldığı İcazetler

Hat
İcazet aldığı hocası: Arif Bey (Çarşambalı